Go Back   Diễn đàn Sinh học Việt Nam > Giảng đường > Sinh thái - Tiến hóa - Đa dạng sinh học

 
Reply
 
Thread Tools Display Modes
Old 25-11-05, 11:53   #1
Phùng Thị Hằng
Registered Users
 
Phùng Thị Hằng's Avatar
 
Join Date: Apr 2005
Location: Bộ môn Sinh - Khoa Sư phạm - Đại học Cần Thơ
Posts: 28
Thanks: 0
Thanked 3 Times in 2 Posts
Cũng giống như tất cả sinh vật sống trên trái đất này. Thực vật cũng trãi qua quá trình phát triển lâu dài nghĩa là trãi qua quá trình tiến hoá từ những cơ thể đơn giản đến các tổ chức phức tạp. Chúng cũng có quá trình phát triển cá thể, có sự thay đổi về hình dạng ngoài và cấu tạo trong ở những mức độ khác nhau và tuỳ vào điều kiện môi trường khác nhau mà thực vật lại hình thành các đặc điểm thích nghi rất đặc trưng.
Có thể bạn cũng đã từng quan sát các tế bào thực vật trong KHV khi còn là học sinh phổ thông, bạn cũng đã từng tận tay làm những thí nghiệm để xem sự sắp xếp các mô, các cơ quan của một cây nào đó… nhưng có khi nào bạn đã tự hỏi trong quá trình tồn tại và phát triển, hình thái bên ngoài và cấu tạo bên trong của thực vật có theo 1 quy luật phát triển nào không?? Các tổ chức cơ thể từ tế bào, mô, cơ quan… đã tạo thành 1 thể thống nhất như thế nào để đảm nhận các chức năng riêng biệt?? và mối quan hệ giữa các tổ chức đó với môi trường bên ngoài như thế nào để mỗi loài thực vật tạo cho mình 1 lãnh địa riêng??
371-286 TCN Théophraste trong các tác phẩm “lịch sử thực vật”, “nghiên cứu về cây cỏ” … lần đầu tiên đề cặp đến các dẫn liệu có tính hệ thống về hình thái, cấu tạo của cơ thể thực vật cùng với cách sống cách trồng, cũng như công dụng của nhiều loại cây. Trong 1 thời gian dài vì chưa có phương tiện để phân tích cấu trúc bên trong nên người ta chỉ dựa vào hình thái bên ngoài để làm tiêu chuẩn đánh giá và phân loại thực vật. Đến TK XVII khi Robert Hook phát minh ra KHV, 1 giai đoạn mới của sinh học bắt đầu cộng thêm sự nở rộ của các ngành khoa học khác, việc nghiên cứu thực vật không còn bó hẹp trong việc sưu tầm mô tả nữa nó đã mở rộng về nghiên cứu giải phẫu bước đầu đưa phân loại học thực vật đạt được những kết quả to lớn. Cũng từ đó ngành Giải phẫu hình thái học thực vật (GPHTHTV) không ngừng phát triển cung cấp kiến thức cho các môn học thực vật khác và có thể phục vụ cho nhiều ngành nghiên cứu ứng dụng khác nhưng công, nông, lâm nghiệp…
Đây là lát cắt ngang của thân măng tây (Asparagus officinalis) và thân thuỷ tùng (Asparagus plumosus), có thể hình thái ngoài của chúng thay đổi nhưng với câu tạo giải phẫu giống nhau như thế này sẽ là cơ sở để sắp xếp chúng vào 1 họ (Asparagus L.)



Thân măng tây (Asparagus officinalis)



Thân thuỷ tùng (Asparagus plumosus)

Nhiệm vụ cơ bản nhất của GPHTHTV là quan sát, mô tả hình dạng cấu tạo của các cơ quan, các mô và các loại tế bào đảm nhiệm những chức năng khác nhau trong đời sống của cây. Bạn hãy quan sát 1 lát cắt ngang thân cây bông bụp (Hibiscus rosa-sinensis) với những loại tế bào khác nhau tập hợp thành các mô khác nhau để đảm nhận những nhiệm vụ riêng, ngoài cùng là mô che chở (mô bì) với các tế bào có vách tẩm suberin ngăn cản sự thoát hơi nước, che chở các mô bên trong, kế tiếp là các lớp tế bào có vách mõng bằng celluloz làm nhiệm vụ dự trữ hoặc có vách celluloz dày hơn đó là những bó libe làm nhiệm vụ dẫn truyền nhựa luyện (các chất được tổng hợp trong quá trình quang hợp) để nuôi cây, xen kẽ với các tế bào có vách dày tẩm mộc tố tạo thành tế bào cương mô vững chắc làm nhiệm vụ nâng đỡ, trong cùng là các bó gỗ lớn với các tia gỗ có vách rất dày ngoài nhiệm vụ dẫn truyền nước, muối khoáng nó còn giúp cây vững chắc và chính các bó gỗ và tia gỗ này quyết định chất lượng gỗ của các loại cây.



Thân cây bông bụp (Hibiscus rosa-sinensis)

Đó mới chỉ là hình thái mô tả, mỗi tế bào, mỗi mô, mỗi cơ quan đều có quá trình phát triển cá thể. Ở dạng trưởng thành chúng sẽ có những đặc điểm khác với lúc còn non. Bạn hãy nhìn và so sánh 2 lát cắt ngang của rễ cây đu đủ (Carica papaya L.) lúc còn non và lúc trưởng thành để cảm nhận được sự khác biệt đó.



Rễ đu đủ lúc còn non



Rễ đu đủ ở vùng già hơn

Không chỉ thế, việc tìm ra mối quan hệ giữa các tính chất về hình thái giải phẫu với điều kiện sống của nó cũng là một hướng nghiên cứu mới, thực vật sống trong môi trường luôn luôn chịu ảnh hưởng của các tác nhân sinh thái (nhiệt độ, ánh sáng, địa hình…) nếu không thích nghi được với các điều kiện này cây sẽ chết, còn thích nghi được sẽ tồn tại và phát triển, chính hướng nghiên cứu này làm cơ sở cho ngành phỏng sinh học (Bionic)…Với hình ảnh như thế này có thể giúp bạn liên tưởng và sáng tạo ra 1 sản phẩm nào không, có thể lắm chứ, thử xem!!!



Lát cắt ngang trụ trung tâm của rễ măng tây (Asparagus officinalis)

Ngày nay KHV điện tử với độ phóng đại khoảng vài chục nghìn lần đã góp phần thoả mãn mong ước của các nhà giải phẫu học, tuy nhiên vẫn còn những vấn đề chưa giải quyết được vẫn cần sự góp sức của bạn bởi thế giới thực vật thật là phong phú và đa dạng. Hãy cùng góp 1 tay nhé !!!
Phùng Thị Hằng is offline   Reply With Quote
Old 25-11-05, 13:29   #2
Trần Hoàng Dũng
Registered Users
 
Trần Hoàng Dũng's Avatar
 
Join Date: Aug 2004
Posts: 2,036
Thanks: 0
Thanked 28 Times in 25 Posts
bài chị Hằng sẽ được dưa lên index ngày thứ 7 or CN. Cám ơn chị Hằng rất nhiều
Trần Hoàng Dũng is offline   Reply With Quote
Old 25-11-05, 13:33   #3
Nguyễn Xuân Hưng
Administrator
 
Nguyễn Xuân Hưng's Avatar
 
Join Date: Jul 2004
Location: Genetics of Drosophila Immune Response, IBMC, University of Strasbourg
Posts: 2,169
Thanks: 307
Thanked 765 Times in 423 Posts
Send a message via Yahoo to Nguyễn Xuân Hưng Send a message via Skype™ to Nguyễn Xuân Hưng
Cảm ơn chị PTH về bài viết, nếu chị có thể cung cấp thêm độ phóng đại, phương pháp làm tiêu bản của mỗi ảnh chị chụp thì đây sẽ là một tài liệu rất hay.
Nguyễn Xuân Hưng is offline   Reply With Quote
Old 25-11-05, 20:14   #4
Trần Hoàng Dũng
Registered Users
 
Trần Hoàng Dũng's Avatar
 
Join Date: Aug 2004
Posts: 2,036
Thanks: 0
Thanked 28 Times in 25 Posts
Quote:
Đây là lát cắt ngang của thân măng tây (Asparagus officinalis) và thân thuỷ tùng (Asparagus plumosus), có thể hình thái ngoài của chúng thay đổi nhưng với câu tạo giải phẫu giống nhau như thế này sẽ là cơ sở để sắp xếp chúng vào 1 họ (Asparagus L.)
=============

xếp vào một CHI hay một HỌ????
Trần Hoàng Dũng is offline   Reply With Quote
Old 26-11-05, 00:54   #5
Trần Hoàng Dũng
Registered Users
 
Trần Hoàng Dũng's Avatar
 
Join Date: Aug 2004
Posts: 2,036
Thanks: 0
Thanked 28 Times in 25 Posts
SHVN bị trục trặc chức năng chèn hình trong bản tin nên bài chị Hằng hoãn lại đến khi nào lỗi kỹ thuật khắc phục xong.

Sorry
Trần Hoàng Dũng is offline   Reply With Quote
Old 26-11-05, 10:07   #6
Phùng Thị Hằng
Registered Users
Thread starter
 
Phùng Thị Hằng's Avatar
 
Join Date: Apr 2005
Location: Bộ môn Sinh - Khoa Sư phạm - Đại học Cần Thơ
Posts: 28
Thanks: 0
Thanked 3 Times in 2 Posts
Xin chào mọi người!!
cám ơn mọi người rất nhiều vì đã quan tâm và góp ý cho bài viết của tôi. Tôi sẽ upload các hình này vào thư viện hình và sẽ mô tả rõ ràng hơn ở đó, như vậy sẽ hợp lí hơn phải không Hưng. Còn các bạn có quan tâm đến phương pháp nhuộm các bạn hãy email cho tôi, tôi sẽ gửi quy trình cho các bạn.
Đáng lí ra tôi phải post cả hình thái bên ngoài của cây "Thủy tùng" lên, nhưng vì hôm trước tôi chụp các hình này bằng máy cơ, máy scan trong cơ quan lại hư nên tôi ko đưa hình thái ngoài lên được, có thể cách gọi tên khác thôi, nếu được Hoàng đưa hình cây "Thủy Tùng" ở vùng của bạn lên cho mọi người xem để học hỏi thêm và có thể so sánh có giống cây "thủy tùng" của tôi ko (^_^), những tên phân loại này tôi sử dụng bộ "Cây cỏ miền Nam" của Thầy Phạm Hoàng Hộ (bộ cũ) chúng tôi vẫn theo trường phái này để phân loại.
Cám ơn Dũng rất nhiều, đúng là Chi Asparagus L thuộc họ Liliaceae. :) (Thanks!!)
Phùng Thị Hằng is offline   Reply With Quote
Old 26-11-05, 10:45   #7
Trần Hoàng Dũng
Registered Users
 
Trần Hoàng Dũng's Avatar
 
Join Date: Aug 2004
Posts: 2,036
Thanks: 0
Thanked 28 Times in 25 Posts
Quote:
Originally Posted by Phùng Thị Hằng
Xin chào mọi người!!
cám ơn mọi người rất nhiều vì đã quan tâm và góp ý cho bài viết của tôi. Còn các bạn có quan tâm đến phương pháp nhuộm các bạn hãy email cho tôi, tôi sẽ gửi quy trình cho các bạn.
Nếu phần nhuộm tiêu bản kô có gì là bí mật, chị Hằng có thể mang lên SHVN luôn được kô? sẽ là nguồn tư liệu quý cho mọi người về sau.
Trần Hoàng Dũng is offline   Reply With Quote
Old 28-11-05, 10:52   #8
Phùng Thị Hằng
Registered Users
Thread starter
 
Phùng Thị Hằng's Avatar
 
Join Date: Apr 2005
Location: Bộ môn Sinh - Khoa Sư phạm - Đại học Cần Thơ
Posts: 28
Thanks: 0
Thanked 3 Times in 2 Posts
Dear Dũng,
không có gì là bí mật cả đâu, Sinh viên Bộ môn Sinh ĐH Cần Thơ ai cũng biết quy trình này hết. Tuy nhiên để mẫu đẹp và bắt màu tốt thì phải có 1 số "mánh" về kĩ thuật :) , Tôi đã giới thiệu trang Web này với Cô Hà Thị Lệ Ánh, Cô chuyên về giảng dạy Hình thái Giải phẩu và làm tiêu bản cố định (và là Sư Phụ của tôi :D :D ), Tôi đã mời cô tham gia vào diễn đàn, khi nào đăng nhập xong, chắc chắn Cô sẽ có nhiều ý kiến hay cho diễn đàn của các bạn. Các bạn đợi nhé!!

PS: về phần tài liệu tham khảo tôi gửi tin nhắn riêng cho bạn hả, hay cứ post lên DD này, tôi đọc sách lung tung hết sau đó tổng hợp rồi ngẫu hứng viết, để tôi coi lại rồi mail cho bạn, vậy nhé.
Phùng Thị Hằng is offline   Reply With Quote
Old 28-11-05, 11:04   #9
Hoàng Đức Minh
Thành viên
 
Hoàng Đức Minh's Avatar
 
Join Date: Sep 2005
Location: 02-01. Viện ĐH Mở HN
Posts: 801
Thanks: 20
Thanked 45 Times in 19 Posts
Send a message via Yahoo to Hoàng Đức Minh
Chị Hằng làm ơn post tài liệu tham khảo lên diễn đàn cho chúng em còn tham khảo với!
Về mánh, cái nào có thể chia sẻ được thì chị làm ơn chia sẻ, còn cái nào là bí quyết gia truyền thì tùy tâm :D
Hoàng Đức Minh is offline   Reply With Quote
Old 28-11-05, 13:08   #10
Dương Văn Cường
Administrator
 
Dương Văn Cường's Avatar
 
Join Date: Jul 2004
Posts: 1,439
Thanks: 239
Thanked 2,223 Times in 188 Posts
Xin lỗi chen ngang chút, thực ra chị Hằng vẫn ít hơn anh Dũng 2 tuổi đấy, anh Dũng có thể gọi Bạn Hằng cũng được.

Nếu không phiền, mong mọi người cùng khai báo ngày sinh nhật để tiện giao tiếp ạ!

Rất cảm ơn chị Hằng vì đã giới thiệu SHVN với sư phụ của chị.
Dương Văn Cường is offline   Reply With Quote
Reply

Thread Tools
Display Modes

Forum Jump


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, vBulletin Solutions, Inc.